European Gymnastics odroczyła decyzję o pełnym powrocie sportowców z Rosji i Białorusi
Europejska federacja gimnastyczna, organizacja działająca pod nazwą European Gymnastics, odroczyła ostateczne potwierdzenie decyzji o pełnym powrocie rosyjskich i białoruskich sportowców do europejskich zawodów gimnastycznych. Zgodnie z oficjalnym komunikatem federacji z 30 czerwca 2026 roku, wirtualne nadzwyczajne Walne Zgromadzenie zebrało się 29 czerwca, ale zdecydowało o odroczeniu trzeciej wirtualnej nadzwyczajnej sesji, na której miało zostać potwierdzone dostosowanie do nowej decyzji Światowej Gimnastyki. Nowa sesja powinna zostać przeprowadzona jak najszybciej, a najpóźniej do 3 sierpnia 2026 roku. Tym samym kwestia powrotu rosyjskich i białoruskich przedstawicieli do europejskiego systemu pozostała otwarta, chociaż Komitet Wykonawczy European Gymnastics wcześniej już zapowiedział, że będzie postępował zgodnie z decyzją Międzynarodowej Federacji Gimnastycznej, znanej jako FIG, czyli World Gymnastics.
Zgromadzenie poprosiło o dodatkowy czas
Zgodnie z komunikatem European Gymnastics powodem odroczenia jest ocena, że członkowie potrzebują więcej czasu na rozważenie sytuacji w Europie po decyzji World Gymnastics z 18 maja 2026 roku. Tą decyzją FIG zniosła wszystkie ograniczenia, które dotyczyły rosyjskich i białoruskich sportowców, oraz unieważniła dotychczasowe zasady ad hoc. W praktyce oznacza to, że europejska społeczność gimnastyczna wypowiada się nie tylko w technicznej kwestii startu poszczególnych sportowców, lecz także w sprawie szerszego instytucjonalnego dostosowania do przepisów światowej federacji.
Odroczenie jest ważne, ponieważ decyzja nie dotyczy jednych zawodów, lecz całych ram udziału sportowców z Rosji i Białorusi w europejskich zawodach w kilku dyscyplinach gimnastycznych. European Gymnastics zrzesza federacje narodowe, które wspólnie decydują o mistrzostwach Europy, regulaminach zawodów, pracy organów technicznych i statusie uczestników. Każda zmiana zasad dotyczących startu rosyjskich i białoruskich sportowców może więc wpłynąć na organizatorów, sędziów, związki narodowe, delegacje i sportowców z innych państw. Według dostępnych informacji odroczenie nie oznacza ostatecznego odrzucenia powrotu, lecz przesunięcie ratyfikacji do czasu, aż członkowie ocenią polityczne, prawne i sportowe konsekwencje.
Co zdecydowała World Gymnastics
World Gymnastics opublikowała w maju 2026 roku podsumowanie decyzji Komitetu Wykonawczego z posiedzenia, które odbyło się 16 i 17 maja w Szarm el-Szejk w Egipcie. Zgodnie z oficjalną listą decyzji FIG Komitet Wykonawczy zdecydował o zniesieniu ograniczeń, które obowiązywały rosyjskich i białoruskich sportowców od początku 2022 roku. European Gymnastics w swoim komunikacie wskazała, że tą decyzją usuwa się zasady ad hoc ze skutkiem natychmiastowym. Tym samym FIG dokonała znaczącego odejścia od wcześniejszego modelu, w którym sportowcy o rosyjskiej i białoruskiej przynależności sportowej mogli startować wyłącznie na szczególnych warunkach.
Ten wcześniejszy model został ustanowiony po zaleceniach Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego z 2023 roku. Zgodnie z ramami MKOl sportowcy z rosyjskim lub białoruskim paszportem mogli wracać do międzynarodowych zawodów wyłącznie jako indywidualni neutralni sportowcy, bez symboli narodowych, bez drużyn i pod warunkiem, że nie popierają wojny w Ukrainie. Następnie FIG przyjęła własne zasady ad hoc dla gimnastyki, zgodnie z którymi sportowcy i personel pomocniczy z Rosji i Białorusi od 1 stycznia 2024 roku mogli pojawiać się na zawodach FIG wyłącznie w neutralnym statusie indywidualnym. Zniesienie tych zasad w maju 2026 roku otworzyło więc pytanie, czy federacje kontynentalne powinny automatycznie zaakceptować nowy reżim, czy przeprowadzić dodatkowe konsultacje polityczne i sportowe.
Europejska droga różniła się od światowej
European Gymnastics nie od początku podążała za wszystkimi decyzjami FIG w tym samym tempie. Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę i białoruskim wsparciu dla Rosji europejska federacja w marcu 2022 roku wprowadziła środki, zgodnie z którymi sportowcy, działacze i sędziowie z Rosyjskiej Federacji Gimnastycznej oraz Białoruskiego Stowarzyszenia Gimnastycznego nie mogli uczestniczyć w wydarzeniach European Gymnastics. Według ówczesnego komunikatu federacji osoby z rosyjskich i białoruskich struktur gimnastycznych również nie mogły pełnić funkcji w organach European Gymnastics do odwołania. Ta decyzja była częścią szerszej sportowej odpowiedzi po rozpoczęciu wojny w Ukrainie.
Kiedy FIG 19 lipca 2023 roku otworzyła drogę do powrotu rosyjskich i białoruskich sportowców jako neutralnych osób od 2024 roku, European Gymnastics skierowała tę kwestię do swojego Walnego Zgromadzenia. Na kongresie w Sofii w grudniu 2023 roku europejscy członkowie zdecydowali, że sportowcy i działacze z Rosji i Białorusi nadal nie mogą zostać przywróceni do europejskich zawodów. W oficjalnym komunikacie wyraźnie wtedy wskazano, że European Gymnastics nie podąża za decyzją FIG z lipca 2023 roku. Ta różnica między poziomem światowym i europejskim stworzyła złożoność prawną i rywalizacyjną, ponieważ przepisy dla zawodów FIG i przepisy dla zawodów europejskich w tym samym sporcie pozostały różne.
Zwrot z Pragi i otwarta kwestia funkcji
Zmiana europejskiego stanowiska nastąpiła na 31. kongresie European Gymnastics w Pradze pod koniec listopada 2025 roku. Według oficjalnego komunikatu z kongresu wszystkich 50 członków omawiało szereg propozycji, a Walne Zgromadzenie zaakceptowało powrót rosyjskich i białoruskich sportowców do zawodów od 1 stycznia 2026 roku, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami FIG. Ta decyzja oznaczała, że europejski system zbliża się do światowego modelu neutralnego indywidualnego uczestnictwa, ale nie rozwiązała wszystkich kwestii. To samo zgromadzenie nie dopuściło powrotu działaczy z tych krajów na ich funkcje.
W praktyce pozostała różnica między prawem sportowców do startu a prawem przedstawicieli rosyjskich i białoruskich federacji do pełnienia wybranych funkcji w organach europejskich. European Gymnastics w komunikacie z Pragi wskazała, że wybrani działacze z Rosji i Białorusi nie mogą obejmować funkcji do odwołania. Jest to szczególnie ważne dla zrozumienia obecnego odroczenia, ponieważ decyzja FIG z maja 2026 roku nie mówi tylko o neutralnym starcie sportowców według wcześniejszego modelu, lecz o zniesieniu wszystkich szczególnych ograniczeń. Gdyby europejska federacja w całości podążyła za FIG, otworzyłaby się kwestia zakresu powrotu i sposobu, w jaki nowe przepisy stosują się do sportowców, personelu pomocniczego, symboli, delegacji i funkcji instytucjonalnych.
Decyzja politycznie i sportowo wrażliwa
Decyzja jest wrażliwa, ponieważ odbywa się w kontekście wojny w Ukrainie, ale także dlatego, że międzynarodowy sport nie ma jednolitej odpowiedzi na status rosyjskich i białoruskich sportowców. Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych w marcu 2022 roku przyjęło rezolucję, w której potępiło agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę i zażądało wycofania rosyjskich sił. W tej samej rezolucji wyrażono zaniepokojenie rolą Białorusi w użyciu siły przeciwko Ukrainie. Organizacje sportowe wprowadziły następnie różne zakazy, warunki neutralności lub specjalne kontrole, przy czym przepisy różniły się w zależności od sportów i poziomów rywalizacji.
Dla sportowców z innych państw kluczową kwestią jest wiarygodność i równe warunki rywalizacji. Dla rosyjskich i białoruskich sportowców kwestia ta przedstawiana jest jako możliwość powrotu do międzynarodowej konkurencji po wieloletnich ograniczeniach. Dla ukraińskich sportowców i instytucji sportowych powrót zawodników pod rosyjskimi i białoruskimi oznaczeniami pozostaje politycznie i moralnie wrażliwą kwestią z powodu wojny, zniszczenia infrastruktury sportowej i bezpieczeństwa konsekwencji konfliktu. Właśnie dlatego europejscy członkowie proszą o dodatkowy czas: decyzja formalnie może być przedstawiana jako sportowo-prawna, ale jej konsekwencji nie można oddzielić od kontekstu międzynarodowego.
Co pełny powrót mógłby zmienić
Jeśli European Gymnastics potwierdzi dostosowanie do FIG bez dodatkowych ograniczeń, rosyjscy i białoruscy sportowcy mogliby uzyskać szerszy dostęp do europejskich zawodów gimnastycznych niż ten, który obowiązywał w okresie neutralnego statusu. Mogłoby to wpłynąć na ścieżki kwalifikacyjne, skład zawodów, podział miejsc, system delegacji, ceremonie wręczania medali i protokoły dotyczące symboli narodowych. Obecnie jednak nie potwierdzono oficjalnie, czy European Gymnastics zaakceptuje pełne zastosowanie decyzji FIG bez własnych dodatkowych warunków. Właśnie dlatego termin do 3 sierpnia 2026 roku ma znaczenie dla federacji narodowych planujących starty i kalendarze.
Dla organizatorów europejskich zawodów niepewność oznacza potrzebę przygotowania kilku scenariuszy. Jeśli pełny powrót zostanie potwierdzony, konieczne będzie dostosowanie regulaminów, zgłoszeń, akredytacji i protokołów. Jeśli decyzja zostanie dodatkowo ograniczona lub ponownie odroczona, europejskie zawody mogłyby nadal funkcjonować zgodnie z reżimem przejściowym lub szczególnym. Ważna jest także kwestia bezpieczeństwa zawodów, ponieważ wydarzenia w Europie po 2022 roku często wymagały dodatkowej oceny ryzyka, nie tylko w przestrzeni sportowej, lecz także dyplomatycznej i publicznej.
Termin do początku sierpnia
Zgodnie z oficjalnym komunikatem European Gymnastics nowa decyzja powinna zostać podjęta jak najszybciej, ale najpóźniej do 3 sierpnia 2026 roku. Ten termin daje członkom nieco ponad miesiąc na konsultacje, uzgodnienie stanowisk i ocenę skutków decyzji FIG z maja 2026 roku. W tym okresie oczekuje się, że dyskusja będzie prowadzona między federacjami narodowymi, organami wykonawczymi i komisjami eksperckimi odpowiedzialnymi za zawody. European Gymnastics na razie nie ogłosiła, że wyznaczono nową datę sesji, lecz jedynie ostateczny termin, do którego sprawa powinna zostać ponownie rozpatrzona.
Do tego czasu status pozostaje przejściowy: światowa federacja zniosła swoje szczególne ograniczenia, europejski Komitet Wykonawczy zapowiedział śledzenie tej decyzji, ale europejskie Walne Zgromadzenie nie udzieliło jeszcze ostatecznej ratyfikacji. Właśnie ta różnica między decyzją organu wykonawczego a potwierdzeniem członkostwa wyjaśnia, dlaczego procesu nie można uznać za zakończony. Dla sportu gimnastycznego w Europie jest to jedna z najważniejszych decyzji instytucjonalnych w 2026 roku, ponieważ określi nie tylko to, kto może startować, lecz także na jakich warunkach europejskie zawody wejdą w nową fazę stosunków wobec Rosji i Białorusi.
Źródła:
- European Gymnastics – oficjalny komunikat o odroczeniu 3. wirtualnego nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia i terminie do 3 sierpnia 2026 roku (link)
- European Gymnastics – oficjalna decyzja Komitetu Wykonawczego o podążaniu za decyzją World Gymnastics dotyczącą rosyjskich i białoruskich sportowców (link)
- World Gymnastics / FIG – oficjalna lista decyzji organów FIG, w tym decyzja Komitetu Wykonawczego z maja 2026 roku (link)
- European Gymnastics – decyzje 31. kongresu w Pradze o powrocie sportowców od 1 stycznia 2026 roku i statusie działaczy (link)
- European Gymnastics – decyzje Walnego Zgromadzenia z grudnia 2023 roku o nieprzyjęciu ówczesnej decyzji FIG dla europejskich zawodów (link)
- European Gymnastics – przegląd środków i europejskiego stanowiska wobec sankcji związanych z Rosją i Białorusią (link)
- World Gymnastics / FIG – zasady ad hoc dotyczące udziału indywidualnych neutralnych sportowców i personelu pomocniczego z Rosji i Białorusi (link)
- Międzynarodowy Komitet Olimpijski – pytania i odpowiedzi o statusie sportowców z rosyjskim lub białoruskim paszportem w międzynarodowych zawodach (link)
- Organizacja Narodów Zjednoczonych – rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ES-11/1 w sprawie agresji na Ukrainę (link)