Špancirfest w pełnym rytmie: Varaždin wkracza w finał z ogniem, teatrem, tajemniczą muzyką i ulicznymi spektaklami
Špancirfest 27 sierpnia 2026 roku wszedł w siódmy z łącznie dziesięciu dni festiwalu, a historyczne centrum Varaždina nadal pozostaje sceną, na której przez cały dzień przeplatają się uliczne występy, muzyka, teatr, warsztaty kreatywne i programy dla dzieci. Zgodnie z oficjalnym programem festiwalu czwartek przynosi wydarzenia od godzin porannych aż do późnego wieczora, a kilka przedstawień jest powtarzanych w różnych miejscach miasta. W dzisiejszej festiwalowej zapowiedzi organizatorzy wyróżniają powrót wizualnego spektaklu Aurora in Motion, francuskie Fantaisie Baroque, wieczorny pokaz ognia Trik Mekanik, varaždińską premierę spektaklu Uspješna.hr oraz nową odsłonę Tajemniczego Doświadczenia Muzycznego. Oprócz nich program obejmuje koncert Bosak & The Second Hand Band, warsztaty dla dzieci, Bohaterów Ulic, Kreativnicę, InterACT Green oraz wiele innych wydarzeń. Siódmy dzień potwierdza tym samym formułę tegorocznej edycji, w której najważniejsze wydarzenia nie koncentrują się na jednej scenie, lecz odbywają się równolegle na placach, ulicach, dziedzińcach i w parkach.
Dziesięć dni, 23 strefy festiwalowe i około 600 wydarzeń
Tegoroczny Špancirfest odbywa się od 21 do 30 sierpnia, a Organizacja Turystyczna Miasta Varaždin podaje, że jest to 28. edycja festiwalu. Według danych organizatorów program rozłożono na 23 strefy festiwalowe w historycznym centrum Varaždina i obejmuje on około 600 pojedynczych wydarzeń. Sama część muzyczna przynosi około 200 pozycji programu, od dużych koncertów i występów w mniejszych strefach po muzykę przemieszczającą się ulicami miasta. Koncepcja festiwalu nie opiera się więc wyłącznie na kilku dużych wydarzeniach wieczornych, lecz na ciągłym wykorzystywaniu przestrzeni publicznej, dzięki czemu Korzo, Stari grad, Franjevački trg, Trg slobode, Habdelićeva i Uska ulica oraz dziedzińce historycznych budynków stają się odrębnymi, lecz połączonymi scenami. Według oficjalnej zapowiedzi koncerty i wydarzenia teatralne w Vila Bedeković wyróżniono jako programy wymagające biletu, podczas gdy znaczna część wydarzeń ulicznych i towarzyszących jest dostępna bezpłatnie.
Rytm siódmego dnia dobrze pokazuje skalę takiej koncepcji. Oficjalny harmonogram na 27 sierpnia rozpoczął się już o godzinie 10:00, kiedy ruszyły poranne programy Park kreative, Vindiland, Glazbena klinika i innych stref festiwalowych. Po południu wydarzenia przenoszą się również na ulice i place, a od godziny 17:00 jednocześnie uruchamiane są programy dla dzieci, warsztaty kreatywne, InterACT Green, Preloved Market i strefa Retro. Wieczorem nakładają się na siebie uliczne spektakle, teatr, koncerty i wydarzenia muzyczne, dlatego oficjalny harmonogram w praktyce oferuje odwiedzającym kilka różnych tras przez miasto. Właśnie to rozproszenie jest jedną z kluczowych cech Špancirfestu: miasto nie jest jedynie tłem festiwalu, lecz jego główną przestrzenią sceniczną.
Aurora in Motion ponownie na Franjevački trg
Jednym z najbardziej efektownych programów ulicznych 26 sierpnia było Aurora in Motion, a oficjalny harmonogram na 27 sierpnia potwierdza kolejne dwa występy - o 17:30 i 19:30 na Franjevački trg przy pomniku Grgura Ninskiego. Performance grupy Parola Bianca opiera się na połączeniu ruchu, światła i kostiumów, bez korzystania z klasycznej sceny teatralnej. Organizatorzy opisują go jako spotkanie z wysokimi, nietypowo ukształtowanymi postaciami, efektownymi kostiumami i świetlnymi efektami, które wprowadzają przechodniów w surrealistyczną atmosferę. Każdy z dzisiejszych występów trwa według programu 45 minut i jest bezpłatny. Aurora in Motion pozostaje tym samym jednym z przykładów programu, który można odbierać zarówno jako zaplanowane przedstawienie, jak i interwencję w codzienną przestrzeń miasta.
Fantaisie Baroque zamienia Korzo w zwariowaną barokową scenę
Francuski kolektyw artystyczny Moz Drums przybył na Špancirfest z dwoma ulicznymi konceptami, a 27 sierpnia w centrum programu znajduje się Fantaisie Baroque. Według oficjalnego harmonogramu występy na Trg kralja Tomislava - Korzo rozpoczynają się o 18:00 i 20:00, a każdy z nich trwa 45 minut. Organizatorzy opisują projekt jako połączenie bębnów, teatru ulicznego, rytmu i ekstrawaganckiej estetyki barokowo-rokokowej. Artyści pojawiają się w wyrazistych kostiumach i kapeluszach, lecz zamiast ceremonialnej powagi program budowany jest na humorze, improwizacji, tańcu i bezpośrednim kontakcie z publicznością. Wstęp na oba dzisiejsze występy jest bezpłatny.
Trik Mekanik o 21:00 przynosi ogień, akrobatykę i kontrolowany chaos
Kiedy program dzienny zaczyna wygasać, Trg kralja Tomislava przejmuje Flame Rain Theatre ze spektaklem Trik Mekanik. Oficjalny program potwierdza rozpoczęcie o godzinie 21:00 i zakończenie o 21:45, a jest to bezpłatny, niewerbalny pokaz ognia. Fabuła, według opisu organizatorów, została zbudowana wokół genialnej wynalazczyni i jej niezwykłych konstrukcji, wśród których wyróżnia się duża maszyna emitująca parę i efekty świetlne, podczas gdy akcja stopniowo zmienia się w coraz większy chaos. Ogień, akrobatyka i komedia fizyczna nie są przy tym jedynie dekoracją, lecz podstawowymi elementami przedstawienia. Ponieważ spektakl jest niewerbalny, jego odbiór nie zależy od znajomości języka, co jest szczególnie odpowiednie dla międzynarodowej publiczności festiwalowej.
Występ o godzinie 21:00 jest jednym z centralnych momentów czwartku na Korzo, ale nie będzie jedynym wieczornym programem w tym miejscu. Według oficjalnego harmonogramu od 21:00 do 23:45 przewidziano tam również La Luz Visuals, natomiast Glazbena kamperica powraca od 22:00 do 23:15. Trik Mekanik ma jeszcze jeden występ 28 sierpnia w tym samym wieczornym terminie, dzięki czemu program wchodzi również w ostatni weekend festiwalu. Jednak 27 sierpnia jego pierwszy występ w Varaždinie przypada na moment, w którym nakłada się kilka głównych wydarzeń, co zmusza odwiedzających do wyboru między Korzo, Vila Bedeković, tajemniczą lokalizacją muzyczną i strefą koncertową przy Stari grad.
Tajemnicze Doświadczenie Muzyczne przenosi się do Julijanovo dvorište
Jedną z nowości 28. Špancirfestu jest koncepcja Tajemniczych Doświadczeń Muzycznych, niewielkich koncertów, których miejsca ujawniane są dopiero tuż przed rozpoczęciem. Organizator jeszcze przed festiwalem zapowiedział kilka wieczorów tematycznych inspirowanych muzyką filmową, piosenkami miłosnymi, francuskimi chanson oraz muzyką z filmu „Kto śpiewa, nie myśli źle”. Pomysł opiera się na ograniczonej liczbie miejsc i wykorzystaniu przestrzeni, które zwykle nie pełnią funkcji standardowych scen festiwalowych. Dzięki temu program muzyczny wychodzi poza typową formułę koncertową i łączy treść z architekturą oraz atmosferą konkretnego miejsca. Wcześniejsze tajemnicze koncerty w tym tygodniu odbywały się między innymi w atrium Ratusza Miejskiego oraz w atrium Pałacu Żupanii.
Dzisiejsza oficjalna publikacja festiwalowa ujawnia, że muzyczna opowieść 27 sierpnia o godzinie 21:00 przeniesie się do Julijanovo dvorište, czyli przestrzeni przy Žnidaršiću, z programem inspirowanym muzyką z kultowego filmu „Kto śpiewa, nie myśli źle”. Organizatorzy podkreślają staroświeckie detale, płyty winylowe i retro atmosferę dziedzińca jako naturalną scenerię dla takiego repertuaru. Dzień wcześniej w atrium Pałacu Żupanii odbył się program „Z Varaždina do Paryża z miłością”, poświęcony francuskim chanson, z udziałem Blanka Tkalčić, Danijel Oto, Marko Prepelić, Nikola Novak, Gordan Perši i Abel Kovačević. Dzisiejsza zmiana miejsca i tematyki pokazuje, że cały koncept opiera się na elemencie odkrywania: publiczność zna ogólną ideę, lecz przestrzeń staje się znana dopiero przed występem. W mieście z zachowanym historycznym centrum taka formuła dodatkowo łączy program festiwalu z mniej znanymi dziedzińcami i przejściami.
Varaždińska premiera spektaklu Uspješna.hr w Vila Bedeković
Teatralna część wieczoru rozpoczyna się o 20:30 w Vila Bedeković, gdzie Kazalište Moruzgva wystawia spektakl Uspješna.hr. Špancirfest zapowiada go jako varaždińską premierę, a oficjalny program przewiduje zakończenie o godzinie 22:00. Spektakl wychodzi od fikcyjnej ceremonii wręczenia nagród portalu Uspješna.hr i poprzez publiczne przemówienia laureatek stopniowo otwiera przestrzeń dla ich prywatnych wątpliwości, lęków i kompromisów. Według opisu festiwalu jest to przedstawienie, które poprzez humor, emocjonalne sytuacje, taniec i muzykę poddaje refleksji społeczny obraz sukcesu oraz oczekiwania stawiane kobietom. Na ten program wymagany jest bilet, w przeciwieństwie do większości wydarzeń ulicznych odbywających się równocześnie w centrum miasta.
Wieczór wcześniej, 26 sierpnia, w Vila Bedeković wystawiono spektakl Ljubaf teatru Kerekesh Teatar. Organizatorzy dzień przed przedstawieniem poinformowali, że biletów już nie ma, a w podsumowaniu z 27 sierpnia opisali atmosferę słowami, że szukano dodatkowego miejsca. Tym samym program teatralny wszedł w drugą połowę festiwalu przy dużym zainteresowaniu publiczności. Uspješna.hr kontynuuje serię przedstawień odbywających się od 23 do 28 sierpnia w Vila Bedeković, a już 28 sierpnia w tym samym miejscu o 20:30 zaplanowano Muškarci.hr. Linia teatralna przez sześć kolejnych wieczorów funkcjonuje więc jako odrębny blok programowy w ramach znacznie szerszego festiwalu ulicznego i muzycznego.
InterACT Green łączy festiwal z przyszłością Dravska park-šuma
Špancirfest w tym roku obejmuje także program projektu InterACT Green, który 27 sierpnia odbywa się od 17:00 do 20:00 w atrium Ratusza Miejskiego. Za pośrednictwem postaci Dravoznalac, kodów QR, zadań badawczych i elementów escape roomu odwiedzający poznają Dravska park-šuma oraz plany jej odnowy. Program festiwalowy podaje, że wydarzenie jest bezpłatne i powtarzane 26, 27 i 28 sierpnia. W ten sposób temat ekologiczny i miejski zyskuje miejsce w ramach imprezy, która dużą część publiczności przyciąga muzyką i sztuką uliczną. Program został zaprojektowany tak, aby informacje o obszarze nad Drawą przekazywać poprzez zabawę i interakcję zamiast klasycznej prezentacji.
Według oficjalnych danych Miasta Varaždin pełna nazwa projektu brzmi „Green infrastructure InterACTive management and regeneration tested through River Drava Forest Park in Varaždin”, a Miasto Varaždin jest jego liderem. Całkowita wartość projektu wynosi 5.166.425,60 euro, z czego 4.133.140,48 euro jest współfinansowane z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Europejskiej Inicjatywy Miejskiej. Miasto podaje, że projekt trwa 42 miesiące od marca 2024 roku i jest realizowany z udziałem kilku lokalnych i specjalistycznych partnerów. Projekt obejmuje także rozwój platformy cyfrowej do przekazywania informacji, interaktywnych map, monitorowania stanu środowiska i zarządzania danymi dotyczącymi Dravska park-šuma.
Prace nad odnową Dravska park-šuma rozpoczęły się w lutym 2026 roku, zgodnie z komunikatem Miasta Varaždin. Miasto podało wówczas, że działania prowadzone są na 15 mniejszych powierzchniach o łącznym obszarze 6,04 hektara oraz że usuwane są stare, suche, uszkodzone i spróchniałe drzewa stanowiące zagrożenie dla bezpieczeństwa i utrudniające naturalną odnowę. Według tego samego źródła wycinka obejmuje około czterech procent całkowitych zasobów drzewnych parkowego lasu, a program regeneracji opracował Chorwacki Instytut Badawczy Leśnictwa. Taki kontekst nadaje festiwalowej prezentacji InterACT Green dodatkowe znaczenie: nie jest to wyłącznie treść promocyjna, lecz projekt, którego realizację już widać w terenie i który obejmuje fizyczną odnowę, rozwiązania cyfrowe oraz długofalowe zarządzanie zieloną infrastrukturą.
Uska ulica pozostaje centrum Kreativnicy, a Stari grad otrzymuje wieczorny koncert
W pierwotnym festiwalowym podsumowaniu szczególnie wyróżniono również Kreativnicę przy Uska ulica, jednej z najwęższych i najbardziej rozpoznawalnych ulic historycznego centrum Varaždina. Organizacja Turystyczna Miasta Varaždin już wiosną ogłosiła nabór twórców do udziału w tej strefie wystawienniczo-sprzedażowej, która działa przez wszystkie dziesięć dni festiwalu. Organizator opisuje Kreativnicę jako miejsce spotkań uznanych projektantów i autorów, którzy dopiero budują swoją publiczność, z naciskiem na oryginalne przedmioty, odzież, biżuterię, ilustracje i dekoracje. Dzisiejszy harmonogram przewiduje także program DJ-ski w Kreativnicy od 18:00 do 22:00, a na 27 sierpnia zapowiedziano DJ VIKNESS. Dzięki temu Uska ulica zachowuje własny muzyczny rytm także po zamknięciu dziennej części wystawienniczej.
Muzyczna kontynuacja wieczoru przenosi się również w stronę Stari grad. W strefie Carlsberg Food & Party o godzinie 21:00 występuje Bosak & The Second Hand Band, a oficjalny program przewiduje koncert do 23:00 i bezpłatny wstęp. Organizatorzy przedstawiają zespół jako dziesięcioosobową grupę z Zagrzebia, która łączy klasyczny rock z bluesem i country, a po początkach z repertuarem coverowym położyła większy nacisk na własne utwory. Ich występ jest częścią odrębnej linii muzycznej przy Stari grad, gdzie podczas festiwalu naprzemiennie odbywają się programy DJ-skie i występy innych zespołów. Dla odwiedzających, którzy przyjeżdżają do Varaždina na kilka dni finałowej części festiwalu, praktyczne są także oferty noclegów w Varaždinie, szczególnie ze względu na wieczorne programy kończące się późno i trwające aż do ostatniego dnia festiwalu 30 sierpnia.
Czwartek bez dużego koncertu na scenie PAN, ale z programem niemal na każdym kroku
Główna scena PAN przy Stari grad 27 sierpnia nie ma dużego koncertu, jednak oficjalny harmonogram pokazuje, że nie oznacza to spokojniejszego festiwalowego wieczoru. Od godziny 17:00 równolegle odbywają się InterACT Green, Preloved Market i strefa Retro, a o 18:00 rozpoczynają się Fantaisie Baroque, Puzijada, Bohaterowie Ulic i program DJ-ski Kreativnicy. O 19:00 Park kreative proponuje dziecięce poszukiwanie detektywistyczne, o 19:30 następuje drugi występ Aurora in Motion, a o 20:00 drugi występ Fantaisie Baroque. Po 20:30 program dzieli się pomiędzy Vila Bedeković, Korzo, tajemniczą przestrzeń muzyczną i Stari grad. Taki harmonogram sprawia, że siódmy dzień należy do tych, podczas których ważniejsze jest wybranie własnej trasy niż próba zobaczenia wszystkiego.
Po 27 sierpnia Špancirfest będzie miał jeszcze trzy pełne dni festiwalowe. Według oficjalnego programu finałowy weekend przynosi nowe uliczne występy, teatr, warsztaty i duże koncerty, w tym Zabranjeno pušenje 28 sierpnia, Dubioza Kolektiv 29 sierpnia i Silente 30 sierpnia na scenie PAN przy Stari grad. Czwartek ma jednak inny charakter: zamiast jednego dominującego wydarzenia wieczór budowany jest z szeregu małych i średnich programów rozłożonych po historycznym centrum. Właśnie dlatego dzisiejszy harmonogram najlepiej pokazuje pierwotny sens festiwalu spacerowania - publiczność pomiędzy wydarzeniami nie przechodzi z jednej zamkniętej sali do drugiej, lecz przemierza miasto i kolejne, różnorodne przestrzenie występów. Siódmego dnia Špancirfest wkracza więc w finał bez zwalniania tempa, z programem, który od późnego popołudnia do nocy jednocześnie aktywizuje niemal całe centrum Varaždina.
Źródła:
- Špancirfest - oficjalna publikacja „Špancirfest w swoim najlepszym rytmie”, przegląd wydarzeń 26 i 27 sierpnia 2026 roku (link)
- Špancirfest - oficjalny program 7. dnia, terminy i lokalizacje wydarzeń 27 sierpnia 2026 roku (link)
- Špancirfest - zapowiedź 28. edycji, informacje o 23 strefach festiwalowych, 600 wydarzeniach i programie muzycznym (link)
- Špancirfest - oficjalne opisy programów Aurora in Motion, Fantaisie Baroque, Trik Mekanik, Uspješna.hr i Bosak & The Second Hand Band (Aurora, Fantaisie Baroque, Trik Mekanik, Uspješna.hr, Bosak & The Second Hand Band)
- Miasto Varaždin - oficjalne dane o projekcie InterACT Green, partnerach, budżecie i planowanej platformie cyfrowej (link)
- Miasto Varaždin - publikacja o rozpoczęciu prac nad odnową Dravska park-šuma w lutym 2026 roku (link)
- Špancirfest - nabór i oficjalne informacje o Kreativnicy przy Uska ulica podczas Špancirfestu 2026 (link)